Ons programma? Deel 4: vermijd gang naar de rechter

Deel 4 van ons programma gaat over de relatie tussen de burgers en de overheid. Wij zijn van mening dat de gemeente geen vrijblijvende relatie heeft met de eigen inwoners. Problemen die inwoners hebben, moeten serieus worden genomen en daarbij zal niet meteen een gang naar de rechter gemaakt moeten worden. Wij zien veel te vaak dat de gemeente uitgaat van het standpunt: (1) wij hebben gelijk en (2) we zullen het krijgen ook en (3) de burger heeft dat maar te accepteren. Dat maakt mensen terecht boos. Een gang naar de rechter is het laatste redmiddel. Wij zien elke gerechtelijke procedure als een gemiste kans om er samen uit te komen. Op dit punt zouden wij dus graag zien dat de overheid bemiddelt in plaats van ten strijde trekt. Als de gemeente niet investeert in het oplossen van conflicten, dan verstoort dat op de eerste plaats de relatie met de eigen inwoners. Op de tweede plaats kost het enorm veel geld omdat voor elk proces juridisch advies moet worden ingewonnen van externe advocaten. Op de derde plaats is het voor ambtenaren zelf ook geen pretje om te moeten procederen. Het is niet goed voor de sfeer en het levert negatieve publiciteit op. Gerechtelijke procedures kosten bovendien heel veel tijd. Als problemen op een prettige manier in onderling overleg worden opgelost tussen de gemeente en de inwoners, dan kunnen de ambtenaren hun tijd aan andere en leukere zaken besteden.

Het loont dus de moeite om conflict mijdend of bemiddelend gedrag te vertonen als overheid.

Als dat zo is, waarom gebeurt het dan niet in Bloemendaal? Er zijn regelmatig conflicten tussen de gemeente en inwoners in Bloemendaal en sommige conflicten lopen heel veel jaren. Wij noemen een paar voorbeelden: #Elswoutshoek, café #Bartje, #dakopbouw Hendrik vd Graaflaan. Wij vinden het heel schadelijk voor het imago van Bloemendaal dat deze kwesties zo uit de hand lopen en dat de verhoudingen compleet en definitief verstoord raken. Soms is daar zelfs een hele buurt de dupe van. Wij vragen ons af waarom de gemeente dat doet. Waarom kiest de gemeente voor ‘de alles of niets’ route van een rechtszaak?

Wij hebben de indruk dat de gemeente te veel focust op het eigen gelijk. Eerder hoorden wij een huidig wethouder al eens zeggen: ‘wij mogen niet toegeven, want anders hebben zij (lees: de betrokken inwoners) gewonnen’. Dat is heel tekenend voor hoe de gemeente ‘er in staat’. Bij gerechtelijke procedures zijn er geen winnaars, alleen verliezers. Het is ons dan ook een doorn in het oog dat er op deze manier gedacht en gehandeld wordt op kosten van de belastingbetaler.

Om te bereiken dat er anders naar problemen van inwoners wordt gekeken, zouden wij willen dat vanuit de Rijksoverheid en/of de VNG meer aandacht wordt besteed aan conflictbeheersing op gemeentelijk niveau en de-escalatie van problemen. Er zal veel geïnvesteerd moeten worden om de bestuurders en de ambtenaren ervan te overtuigen dat het eigen gelijk niet gebaseerd moet zijn op de discretionaire bevoegdheden die de overheid nu eenmaal heeft. Eigenlijk staat de overheid in elk conflict al 1-0 voor. Wij zeggen: overheid, houd rekening met deze positie en kom van de hoge troon af.

Tot slot nog iets over de vaak gehoorde klacht van het college dat de inwoners van #Bloemendaal zulke lastige mensen zijn: welvarend, betweterig op het irritante af, altijd met hun advocaat in de weer en maar procederen bij het minste of geringste.

Deze opvatting getuigt van een misplaatste arrogantie. Want als inwoners zich miskend weten, schandalig behandeld worden of wanneer hun belangen compleet genegeerd worden, dan is het logisch dat zij grijpen naar het ultimum remedium: de gang naar de #rechter. Dus: luisteren naar inwoners, het gesprek op een open manier insteken, zorgen dat je er samen uit komt en niet met de beschuldigende vinger wijzen naar de inwoners.