Het algemeen oorlogsmonument in Bloemendaal

Begin dit jaar werd via het Haarlems Dagblad bekend dat er een monument komt voor de meer dan honderd Joodse inwoners van de gemeente die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord. Een geweldig initiatief.

Het Haarlems Dagblad publiceerde hierover op 18 januari jl. De inhoud van dat artikel vindt u in het schuin gedrukte gedeelte hieronder. Vandaag publiceerde de krant opnieuw hierover naar aanleiding van vragen die wij hebben gesteld aan wethouder Heijink in juni tijdens de vergadering bestuur en middelen. Wij vroegen de wethouder of er iets veranderd zou worden aan het bestaande algemene oorlogsmonument dat achter de begraafplaats van de Protestantse Kerk staat aan de Kennemerweg en daarop antwoordde hij dat dat inderdaad het geval was. Wij wezen hem op de onrust die ontstaan was rond de voorgenomen verplaatsing van het oorlogsmonument in Bennebroek. Die verplaatsing is gelukkig niet doorgegaan omdat daar veel protest tegen was. Hoe waren de gevoelens hierover in Bloemendaal? Onze fractie had vernomen dat een wijziging van het bestaande monument ook zorgde voor gevoelens van onrust. Dat heeft verschillende redenen. Om te beginnen is sprake van een ensemble. De gedenksteen en het beeld zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het is een plek van stilte en bezinning voor alle inwoners van Bloemendaal. Een plek van eenheid ook. Dit is cultuurhistorisch erfgoed en het is daarom onaanvaardbaar deze eenheid te verstoren. Op de tweede plaats is de plaats eigenlijk te krap. Daarom ook moet volgens de wethouder een wijziging in het bestaande monument worden aangebracht. Elke verandering is er een te veel. Dat zijn de geluiden die ons bereikt hebben. Daarom hebben wij de wethouder gevraagd om voor het nieuwe Joodse monument een andere plek aan te wijzen in samenwerking uiteraard en in overleg met alle betrokkenen. Natuurlijk haasten wij ons hier te vermelden dat wij de komst van het Joodse monument van harte toejuichen. Dat staat voor ons helemaal niet ter discussie. Maar wat wij willen voorkomen is dat een bestaand monument waar zo veel emoties aan verbonden zijn, met een eigen geschiedenis, wordt verstoord. Dit heeft te maken met respect. Vandaar ook dat wij de wethouder hebben gevraagd alsjeblieft respect op te brengen voor iedereen. De wethouder zal daarvoor gevoelig zijn. Hij wil ook de eenheid bewaren in de gemeenschap. Dat heeft hij ons zelf gezegd in juni. We zijn ervan overtuigd dat de wethouder meent wat hij toen tegen ons heeft gezegd en hij kent als geen ander de gevoelens van zijn inwoners. Hij heeft immers als Bennebroeker ervaren wat er kan gebeuren als wijzigingen worden aangebracht aan bestaande oorlogsmonumenten.

Het artikel vandaag in het Haarlems Dagblad: 

Het gedenkteken wordt geplaatst bij het algemene oorlogsmonument op het Wildhoefplantsoen achter de hervormde kerk in Bloemendaal. Het komt er op verzoek van een aantal burgers. De slachtoffers van het nazi-regime hebben geen graf. Volgens de Joodse traditie is het belangrijk om een plek te hebben waar de namen van omgekomen familieleden kunnen worden herdacht. Die plek is er momenteel niet in Bloemendaal, in tegenstelling tot Zandvoort, Haarlem en Heemstede.
Inmiddels is de stichting Joods Monument Bloemendaal opgericht om het gedenkteken te realiseren. Rob van der Heijden oud-burgemeester van Zandvoort, is voorzitter van het bestuur van de stichting. ,,Het ontwerp ligt er al”, vertelt hij. ,,Het is een soort zuil van anderhalve meter hoog met de namen van de omgekomen Joodse inwoners uit alle dorpen die momenteel tot de gemeente Bloemendaal behoren.”
Ontwerp
Het ontwerp is van Patrick van der Vegt, die ook tekende voor de Joodse gedenktekens die in Haarlem en Heemstede staan. Van der Heijden denkt niet dat het monument al in mei klaar kan zijn. ,,Het ontwerp ligt nu nog ter inzage. Als er geen bezwaren zijn, moet het materiaal worden besteld in China. Dus dat gaat nog wel even duren.”
Beste plek
Waarom het Wildhoefplantsoen? ,,Dat vonden wij uiteindelijk de beste plaats. Er staat al een oorlogsmonument. Er is ruimte om het Joodse monument erbij te zetten en ruimte voor groepen mensen om erbij stil te staan. Dat voorkomt ook dat tijdens herdenkingen in mei mensen naar twee verschillende plekken moeten lopen.”
Het monument kost 25.000 euro, betaald door de gemeente Bloemendaal.
Het oorlogsmonument in Bennebroek blijft op de plek waar het nu staat. Oud-burgemeester Nederveen had ooit plannen het gedenkteken te verplaatsen omdat het op een plek staat die verscholen ligt en dichtbij de weg. Maar dorpsbewoners voelen niets voor een verhuizing. Ook wethouder Nico Heijink heeft zich recent over de kwestie gebogen, maar heeft besloten het gedenkteken op de huidige plek te laten staan.
Meer informatie vindt u onder, zie de links:

 

https://www.4en5mei.nl/herdenken-en-vieren/oorlogsmonumenten/monumenten_zoeken/oorlogsmonument/1812/bloemendaal%2C-bevrijdingsmonument

De lijst van burgemeesters: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_burgemeesters_van_Bloemendaal

Burgemeester Den Tex heeft na de oorlog het monument onthuld.

Over Den Tex: https://www.trouw.nl/cultuur/zoals-van-een-man-van-stand-verwacht-werd~af174a6e/ en https://1940-1945.bloemendaal.nl/index.php?id=377